Güncel kesitte; ‘Turizmdeki dağınıklıktan’ artık herkes huzursuz, mevcut tıkanıklıkların ardı-arkası gelmiyor, oluşan darboğazların nasıl aşılacağı konusunda ise “somut-gündemler” oluşamıyor.
İçine düşülen süreçte, çelişkilerin giderek arttığı görülmektedir. Vitrinden bakıldığında “çok başarılı ve şampiyon” sıfatıyla görülen turizm, içine bakıldığında ise “hastalıklı ve yarınları belirsiz” bir konumdadır. Söz konusu ortam çerçevesinde, ana bileşkenleri kısıtlı makalemizde özetle elden-gözden geçirelim.
* * *
Türk turizminin ‘MAKRO-açıdan’ ele alınmasında ortaya çıkan başlıca hususlar:
- Turizm endüstrisinin oluşturduğu toplam ulusal ekonomik katma-değerin boyutları bilinememektedir,
- Sadece ‘yabancı-turist’ ve ‘döviz-girdisi’ odaklı, dar-bakış açısına hapsolan büyük bir ‘yanılgı’ vardır,
- İç turizm ve 12-Aya yayılma boyutlarında ‘turizmi-rahatlatıcı’ gelişmeler, yıllardır gerçekleşemiyor…
* * *
Diğer yandan; Mevcut gelişmelerde turizmin “örgütlenme” unsuru, “çıkmazlar ve çelişkiler” içindedir;
* * *
Çağdaş ve uzmanlarca yıllardır şiddetle tavsiye edilen “destinasyon-yönetimi” kavramı henüz turizm literatürümüze gereğince oturamamıştır. Bu konuda (bir-yandan) ‘piyasa-ihtiyaçları’ olarak, bıçak-kemiğe-dayanmış ve (diğer-yandan) yürürlükte-olan “yasal-tedbirler” dahi uygulan(a)mamaktadır.
*
Söz konusu durumu kısaca irdelemek gerekirse;
- Turizmde “Noktasal Bölgesel Ulusal” ölçeklerdeki örgütlenmede “Konsey-Modeli” (5-yıldır) uygulanmıyor ,
- Bölgesel nitelikteki “ortak-akıl” arayışları ise, “turizmde üst-kurul gerektiği” yargılarına ve kararlarına varıyor,
- Fakat; Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlükte olan 2023-Eylem-Planı’nı “hiç-kimse” fark-edemiyor,
…yıllarca sürüncemede kalan bu anlamsız çelişkilerin (artık) giderilmesi ve çıkmazların aşılması zorunludur...!
* * *
Bir sorunun giderilmesinde (doğal-olarak) ilk adım “farkında-olmak” sonra da “teşhis-koymak” olmalıdır!
* * *
Ancak, Türk-turizminin yakın tarihinde, dönemsel olarak farkına varılarak konulmuş teşhislere çizilen yol-planlarının bile unutulduğu görülüyor. Mevcut yasaların (dahi) yeniden “fark-edilmesi” ihtiyacı doğuracak ölçüde, (anlamsız) çıkmaz’lara düşülmüş haldedir. Bu durumun en somut kanıtı ise, piyasada “fikir-geliştirme” ve daha da önemlisi “yorumla-yönlendirme” işlevleri olan turizm-yazarlarımızın deneyimlerine yansımasında net’leşmektedir.
* *
Turizmde süregelen bir alışkanlık; Dar-açıdan bakışla sorunların işlenmesi ve “turizm ormanının” algılanamamasıdır.
- İşletme ölçeği odaklı yazarlarımız, her-yönüyle “mikro-düzey” turizm sorunlarını işlemektedir.
- Operasyonel bakış açısındaki yazarlarımız, Sosyal-Ekonomik-Siyasal açılardan sorunları ele almaktalar.
- Turizmde öne çıkan “Meslek-Gurupları” sorunları, evrile-çevrile dile getirilerek her yönüyle işlenmektedir.
* *
Ama tüm bunlar, MAKRO-düzeyde “bütünsel-sorunlar” olarak tariflenebilecek olan ve turizmin üstyapısal açıdan endüstriyel nitelikteki hastalıkların, teşhisine-tedavisine ışık-tutacak ve derman-olacak eylemden (hep) uzakta kalmaktadır. Ana sorun çözülmedikçe ve mekanizmanın sağlıklı işlerliği sağlanmadıkça, sorunlara birlikte ve hastalıklı yaşamak, kaçınılmaz değil midir...? İşte, bu noktada (öncelikle) turizm yazarlarımıza ve yerel/ulusal medyamıza büyük/sorumlu bir görev düşmektedir!
* * *
- Türk-turizminin “mevcut darboğazlarının aşılması” konusunda, hızlı bir “uyanış-atılım” ihtiyacı vardır,
- Yazarlar ile birlikte (4.kuvvet olarak) yerel ve ulusal medya, turizme özel önem ve ihtimam göstermelidir.
- İçinde bulunduğumuz kış-ayları; Bu atılım için “çok-kritik” ve mutlaka değerlendirilmesi gereken bir dönemdir!
* * *
Türk-turizmi; Ülkenin sosyo-ekonomik kalkınmasına en etkili ve tutarlı desteği verecek bir endüstridir,
Kendisini (randımansız da olsa) kanıtlamış ve Anadolu’yu devreye alarak büyümesine devam etmektedir;
- Devletimiz; Turizme özel önem ve ihtimamla “düzenleme-yol-gösterme” desteklerini sürdürmelidir,
- Aktif-Paydaşlar; Mesleki (olağan) kaygıları ötesinde, makro-turizmi ön-plana çıkartarak düzen sağlamalıdır,
- Pasif-Paydaşlar; Turizm-Konseyi Modeli içinde ve yerel-planda turizm mekanizmasına katılarak aktif’leşmelidir.
- Destinasyonlar; Yeni-turizm ve KONSEY-Modeline hızla uyum-sağlamak açısından hassas-atılımcı olmalıdır!
* * *
SONUÇ: Ulusal sağduyu ve dayanışma ile, herkes sisteme destek olarak turizmi ve geleceği yapılandırmalıdır!
* * *
zafer@cengiz.gen.tr