Çoğu kez ortaya atılan bir sözü sihirli olarak kabul ederek onu şişirme görevini masumane bir şekilde yapabiliriz.

    SERBEST PİYASA ANLAMINI KİM TAKAR?  
     
    Bu durum genelde bir konuda bilgi edinmeden kulağa gelen veya dillerde gezinen bazı kırık dökük fikirler ile desteklenir. Örneğin, bir işletme yönetme deneyimi olmayan bir kişi başarılı bir işletmenin nasıl olması gerektiği hakkında görüşlerini paylaşabilir. Veya hiç imalat yapmamış bir şahıs üretim usulleri üzerine uzunca bir söylev verebilir. İşte belki de günümüzde sahip olduğumuz ve halen kullanmakta olduğumuz onca ileri teknoloji cihazlarla ulaşabildiğimiz bilgileri yüzeysel, hazmetmeden ortaya dökmek bu sonucu ortaya çıkartmaktadır. Öyle ki bize çok hoş olarak gelen bir uygulamanın aslında nasıl bir etki ortaya çıkarttığı artık bizi ilgilendirmez. İşte bu tavır tipik bir algıda eksiklik olarak açıklanabilir. Algımız iyidir belki ama eksik olursa bir işe yaramaz. Bu aynen biraz ölmüş, biraz gebe kalmış gibi tanımı olsa bile gerçekleşmesinin olanaksız olduğu bir durumu ortaya koymaktadır.
     
    1980 lerde ortaya atılan serbest piyasa ekonomisi nasıl ki yanlış algılama ile her şeyi yapmak mubahtır tarzında etkileşim ortaya çıkartmışsa, 2000 li yıllar sonrasında ortaya atılan “kazan kazan” tanımı da aynı yanlış algı akıbetine uğramıştır. İcra edilen hangi iş dalı olursa olsun bu tanımın ortaya atıldığı ilk yıllarda herkes yaptıklarından daha fazla kazanma hayaline girmiş ve bunu da savunmaya çalışmıştır. Ancak gerçek hiç de öyle değildir. 
     
    Neydi peki serbest piyasa ekonomisi? Ekonomik davranışların serbestlik içinde gerçekleşmesi ve bu yolla daha fazla katma değerler ortaya çıkartılarak iş alanlarının artırılması ve dolayısıyla işsizliğin azaltılması böylece refah genişlemesi sağlamak amacını gütmekteydi. Tabi ki piyasa şartlarının ve mevcut düzenleme ve yasaların geçerli olduğu bir sistemden bahsediliyordu. Ama uyanık bir takım kişiler bunu farklı ve yanlış bir şekilde yorumlayarak özellikle imalat alanında büyük tahribatlar oluşmasına neden oldular. Çünkü kuralsızca para kazanmak amacını birinci maddeye yerleştirerek firmalarının her türlü işlerini düzenlemeye kalktılar. Bu ilk öncüleri kötü taklitleri de izlediler ve sonunda imalata bağlı üretim oldukça geriledi. 
     
    Turizm sektörü bütün olarak bu çarpık yapılaşmayı çok iyi ele aldı ve önüne çıkan her alanı tesise çevirmek için manevralar yapmaya başladı. Orman ve denizlerin talanı, ekilebilir topraklara konut inşası kaçınılmaz sonuçlardı. O günlerde ortaya çıkan çılgınca yapılaşma akıllı bir sistematik içinde düzenlense, tesislerin oluşum şartları ve çevreye doğal uyum şartları anlayışlı bir şekilde ele alınarak geliştirilse belki bugün turizm gelirleri bakımından olmamız gerektiğini düşündüğümüz seviyelere ulaşmıştık. Uygulanabilir ve denetlenebilir kuralları ortaya koymak, yasalar oluşturmak ve bunları kontrol edebilmek işin en önemli kısmıdır. Ne ki bunlar hiç ele alınmadan ve sürekli olarak farklı bazı zorlamalar ile bir şeyler yapılıyor izlenimi yaratılmaya çalışarak ortaya kuralsız sonuçlar atılarak ilerlemenin olanaksızlığını anlamak gereklidir.
     
    KAZANMAK AMA NASIL?

    Bir aşama sonrasında ortaya çıkarılan felsefi yaklaşım da yanı anlaşılmaz fakat yanlış yorumlama ile yerini almıştır. İşin basit anlatımı ise çok farklıdır. Burada iş için karşı karşıya gelen iki tarafın daha etken bir rol ile birbirlerine kazandırması söz konusu iken, algıda yanılgı bunu sadece bir tarafın iki misli daha fazla kazanması olarak öne çıkartılmıştır. Örneğin bir inşaat projesinde yatırımcı ve yükleniciyi ele alalım. Yatırımcı tamamen kazanırsa yüklenici zarar eder veya tersi durumda işin sağlam ve kaliteli olma şansı neredeyse olanaksızdır. O halde algımızı değiştirerek her iki tarafın daha iyi iş yapacakları şartları uygulamaya sokmak elzemdir. 
     
    Bugün her projede karşılaşılan en büyük çarpıklık belki de kontratların tek taraflı olarak yapılması ve hiçbir düzenleyici etkisi olmadığıdır. Öyle ki, tek taraf diğerine kesin baskı kurmaktadır. Bunu ispat etmek oldukça kolaydır. İş yapmak için önünüze konan kontratın başlıklarını ve firma adlarını değiştirin bakın karşı taraf bunu kabul edecek mi? Özellikle inşaat sektöründe işveren konumundaki yüklenici veya kamu bu yanlış uygulamayı sonuna kadar kullanmaktadır. Tabi ki sonuçta hemen her projede davalık durumlar ortaya çıkmakta ve süreç inşaat hızında gelişmediği için geriden gelen kararlar çoğu kez uygulanamaz etkiye sahip olmaktadır. Sonradan düzeltme ve yenileme çalışmaları, ilave ödenen harçlar, cezalar inşaatı sorun merkezi haline getirmektedir. 
     
    İnşaat sektörünün gelişmemesi, büyük ve marka şirketler ortaya çıkartamamamızın belki en önemli nedenlerinden birisi budur. Şimdi gelin bir ufuk turu yaparak ortada olan bu olumsuzluğun kazan kazan sistemi ile nasıl kolaylıkla çözüldüğüne bakalım. Bir kontrat yapılırken iki tarafın yapması gerekli işler açıkça yazılır, iki taraf için edinimlerin yerine getirilmediği zaman cezai şartlar oluşturulur, sıkıntı ortaya çıktığında mahkeme öncesi uzlaşma etabı devreye sokulur ve taraflar burada ortaya atılan maddelere uyarsa sorun oluşur mu? Bir taraf diğerini yaşatmayacak şekilde baskıcı maddeler ile kendini korumaya çalışırsa, sonuçta işler yapılır ancak sektör gelişmez. Sürekli ekipler değişir, başka alt yükleniciler bulunur ve işin suyu çıkartılır. 
     
    Amerika’yı yeniden keşfe çıkmak yerine bağımsız müşavir olarak üyesi olduğum dünya müşavirler birliği FIDIC normlarını hem özel hem kamu projelerinde kullanabilsek kazan kazan olgusunu anlar ve maliyetleri düşürerek daha kaliteli yapılara sahip olabiliriz. Benim ilginç bulduğum, kendi içinde sistemin nasıl işlemesi gerektiğini özetleyen ve olayın ruhunu güzel bir şeklinde anlatan aşağıdaki karikatür çizimini sizlerle paylaşmak istiyorum. 


     
    Bu çizimi de göz önünde tutarak, kazan kazan için başlıca 5 ana madde göz önünde tutulmalıdır.
    1. Düşünce yapısı – Dürüstlük, olgunluk, aklıselim ile hareket edebilmek,
    2. İlişkiler – Paydaşlarla birlikte çalışabilme, paylaşım ortak noktalarının tespiti,
    3. Anlaşmalar – Hedeflenen sonuçlar, kurallar dizini, hesap verilebilir yönetimler,
    4. Destekleyici sistemler – Aynı kalıpları ortak sistematik haline getirmek,
    5. İşlemler – Uygulama yöntemleri, yönergeler. 
     
    Bu maddeler proje gelişirken hem işlemler hem de kişiler için kullanılabilecek yapıdadır. Ancak bu şekilde iki tarafın birbirine değil ama yaptıkları işte birlikte kazanımları söz konusudur. Bu felsefi noktayı atlamadan seviyeyi belirlemek, buna uygun düşünce tarzı oluşturmak ve projelerde daha fazla teknik bilgi ve deneyimi işin içine katmak sürekli gelişime açık bir yapıyı tarif edecektir.
     

    Turistik Tesisler Proje Danışmanı
    Serdar Sağlamtunç / FCSI

    Kullanıcı Yorumları

    Kayıtlı yorum bulunamadı...

    Yorum ekleyin



    Adınız :  

     

    Güvenlik Kodu :
    Yenile


     
    Yazarın diğer yazıları :
    Nedeni sorgulamak
    İşler tıkırında
    Mı, mi, mu , mü????
    Ütopik bir deneyim: Sinerji
    İletişim bir aldatmaca mı?
    Depreme karşı ne yapmalıyız?
    Kısa bir fiyat ve değer analizi:
    Dayanılmaz hafiflik
    Hayır! Ticaret bu değil
    Hayır! Turizm bu değil!
    Savurganlık adına
    Hava-su-gıda
    Aynı dili konuşarak anlaşamamak
    FCSI Nedir?
    Turizm ve Ötesi
    Yatırımcı projeye başlarken nelere dikkat etmeli?
    TESİSLER İÇİN KARAR VERME SÜRECİ
    FUARLAR VE SERGİLENEN UMUTLAR
    TABİAT VE İNSAN
    Bir tesis kaç yıldız olmalı?
    BİR FELAKETİN ARDINDAN
    Yatırımcı neyin farkında olmalı?
    TURİSTİK TESİSLERDEKİ TEMEL SORUNLAR
    İSTANBUL’ U İZLİYORUM GÖZLERİM AÇIK
    TURİSTİK TESİSLERDE DANIŞMANLIK HİZMETLERİ
    MUTFAK VE ÇAMAŞIRHANE PROJELENDİRMESİ: 1
    MUTFAK VE ÇAMAŞIRHANE PROJELENDİRMESİ-2
    OTELDEN BİR KESİT: BİNANIZIN RUHSAL DURUMU NASIL?
    Yeşil proje ne anlama geliyor?
    Yatırım için görüşler...
    Otel ve endüstriyel tesis projelendirmesinde inovasyon
    Fiyat - değer ilişkisine devam
    Turizm, yollar, kazalar...
    Yatırım ve kazanç ekseni
    Deprem felaket mi, yoksa yaradanın verdiği ceza mı?
    Danışman bir projeye ne kazandırır?
    Anlattıklarınız karşınızdaki kişinin algı seviyesiyle sınırlıdır
    Sürdürülebilirlik sürdürülebilir model
    Turizmde danışmanlık
    Ne anlıyoruz, ne anlatmaya çalışıyoruz
    Yine bir felaket mi?
    Okul sütü
    Olimpiyat oyunları: Spor mu finans mı?
    Toz duman
    Toz duman - 2: İnsan sağlığına ne zaman duyarlı olacağız?
    Turizmde arayışlar - Teknik Boyut
    Bir tesis için para kazanmanın yolları
    Akıl iş yapma becerisini sağlar mı?
    2013 Yılı için düşünceler – 1. Kısım
    Yüzde 5 ödeyerek yüzde 95 kazanım elde etmek nasıl bir yatırım modelidir?
    2013 Yılı için düşünceler – 2. Kısım
    İllüzyon - Maji
    Rekabet
    Takım oyunu
    Kıyı alanları raporuna bakış
    Turizmde farklı çözümler
    Yeşile batmak
    Gezi ve turizm
    Başarı - başarısızlık
    TMMOB: Görülen lüzum üzerine
    Hataların bize anlattıkları
    Köprü, birbirine uzak iki yakayı birleştiren bir yapı elemanıdır
    Kazan kazan
    Tutumluluk
    Kolaycılık ve basite indirgeme
    Bireysel çözüm
    Kaos ve düzensizlik
    İstanbul 2090
    Girişimci - Entrepreneur
    Dersler
    Hukuk ne için gerekli?
    Çalışma, verimlilik ve kalite üzerine
    Enerji tasarrufu yapmak bu kadar kolay
    Turizm yapıları için geliştirilen bir çalışma modeli
    Seçimlerinize dikkat edin, hayatınızı şekillendirir
    Turizmde değişim ama nasıl?
    Turizmde işler güçler
    Sistemlerin düşünce öğretileri
    Farklı bir proje önerisi
    Geometri
    Düşünen sistemler
    Farkındalık, çözüme yol gösteren pusuladır
    Made In Turkey /Turkish Style - Türk yapımı/Türk usulü
    Yaratıcılık, zekanın işlenmiş biçimidir
    Turizmde kafa karışıklığı
    Pilavın lezzeti nereden gelir?
    Potansiyel ile iktidarsızlık arasındaki çizginin sınırı
    Altyapı sözünden ne anlıyoruz?
    Plan yapmaya gerek var mı?
    Algı yönetimi ile 'sorun' nedir, nasıl algılıyoruz?
    Yeni bir yıl 2015
    Değer nedir?
    Turizmde gerçekçi olabilir miyiz?
    Her şeyi bilen insanlar topluluğu
    Önce
    Kelimelerle kitleler aldatılabilir mi?
    Kimin eli kimin cebinde?
    Ne olsa yaparız ağabey
    Sen dedin, ben dedim, kim ne dedi?
    Turizmde sorunun bir parçası olmak mı, olmamak mı? İşte sorun bu
    Lezzet kültürel bir inceliktir
    Sağlık bilgileri
    Fıtrat mı?
    Hastane proje ve inşaatlarında neredeyiz?
    Sadece üretmek yetmez, kalite olgusunun geliştirilmesi gereklidir
    Pazarlama
    Turizm ve ticaret
    İş planı
    Ustalık nedir?
    Vasat olma çünkü…
    İş modeli geliştirme çalışması - Turizm
    Sağlıklı mutfaklar ve turizm etkisi
    Türkiye turizmden bir kazanım elde etti mi?
    Pazarla
    Kriz
    Çözüm her yerde
    Turizm nasıl kalkınabilir?
    Bilgi, deneyim ve liyakat üçlemesi
    Daha iyisi nasıl olabilir?
    Makale Arşivi
    HER HAKKI TURİZMGUNCEL.COM'A AİTTİR   ©   COPYRIGHT 2017  ||  Genel RSS  || Güncel RSS  || Sektörel RSS  ||  Marka INTERACTIVE
    Anket
    2017 sezonundan ne bekliyorsunuz?

    2016 yılı ile aynı olur
    2016'nın üzerine çıkarız
    2016'daki sayılara bile ulaşamayız
    Ücretsiz Abone Olun